April 3, 2000 The Wall Live - Pink Floyd - 1980-81 "Is there anybody out there?" PINK FLOYD KNAPT THE WALL OP TOT EEN NIEUW PRONKSTUK Van onze verslaggever Louis du Moulin Londen- EMI is zonder meer kampioen als het gaat om het uitbrengen van eigen archiefschatten. Geen platenconcern dat zoveel tamtam kan maken bij het oppoetsen van de eigen prijzenkast als de aloude Britse reus. Denk bijvoorbeeld aan de meer dan geslaagde campagnes rond de muzikale nalatenschap van The Beatles (zoals de 'anthologie'-serie). Na de 'Fab Four' is nu Pink Floyd aan de beurt, getuige de release van een kroonjuweel dat al zo'n twintig jaar op de plank ligt: 'Is there anybody out there?/The Wall live 1980-'81. Van de oorspronkelijke versie, het studioproduct "the wall" zijn sinds de verschijning in 1979 meer dan 33 miljoen exemplaren over de toonbank gegaan. Vandaar dat de verwachtingen rond deze alternatieve reprise hooggespannen zijn, ook omdat er inmiddels al zo'n vijf jaar een radiostilte heerst rond Pink Floyd. KLOOF Bij het in werking zetten van de promotiemachine lag er wel het probleem dat de vier bandleden niet meer als eenheid naar buiten kunnen worden gepresenteerd. Want tussen Roger Water, architect van de muur die na 'The final cut' (1983) onder eigen vlag verder ging, en zijn toenmalige partners Rick Wright, Nick Mason, en David Gilmour zit een echte verzoening er helaas niet meer in. Laatstgenoemde, die het aanvoerdersschap overnam, deed zes jaar geleden een laatste toenaderingspoging tot Waters door hem uit te nodigen voor het feestje ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag, maar kreeg toen te horen "Laat maar zitten". Sindsdien is de kloof tussen beide partijen door allerlei verwijten over en weer alleen maar verbreed. Waters, die zichzelf in 1990 vertilde aan een eenmalige, sterrenrijke mega-uitvoering van 'The Wall' in Berlijn, bekritiseerde geregeld de grootschaligheid waartoe Pink Floyd telkens weer z'n toevlucht zocht. Daarmee gaf hij vooral uiting aan z'n frustraties onder de (onverminderd succesvolle) voortgang van 'The Floyd' die hij voor de rechter had getracht te verhinderen. Tegelijkertijd verwoordde Waters in die gifbuien de gewetensnood die aan de basis heeft gestaan van het hele multi-mediaproject waarnaar 'The Wall' zou toegroeien: De vervreemding tussen artiest en publiek als gevolg van het steeds verder opblazen van het algehele 'speelplan'. SPUUGINCIDENT Als diepte- en keerpunt in z'n podiumcarriere noemt Waters in het fraaie tekstboek, waarin de live-dubbelaar zit verpakt, het verlies van zelfbeheersing in het Olympisch stadion van Montreal aan het slot van de 'Animals In The Flesh tour' (juli 1977). Samengevat: "Ik spuwde in het gezicht van een dolle fan, die naar ons toe wilde klimmen en schrok van m'n eigen reactie. Ik besefte dat wat eens een waardevolle uitwisseling tussen ons en hen was geweest in de ban was geraakt van grootschaligheid, hebzucht, en egotripperij. Ik kreeg een helder beeld voor ogen van een publiek dat vanaf het podium met bommen werd bestookt." Over het geestelijk vaderschap van 'The Wall' valt niet te twisten. Maar daarnaast was er nog de inbreng van met name Dave Gilmour als zanger, gitarist, co-producer en mede-componist van drie stukken ('Comfortably Numb, 'Young lust' en 'Rum Like Hell'). Creatief beperkt bleef evenwel het aandeel van drummer Nick Mason en toetsenist Rick Wright, die zelfs vanwege z'n geringe inzet in de studio aan de kant werd gezet, maar later toch weer mee op tournee ging, zij het als uitzendkracht. Gilmour is altijd de eerste geweest om af te dingen op de artistieke hegemonie van Big Bad Roger, ook ten tijde van 'The Wall'. "Puur muzikaal beschouwd legt Roger het af tegen mij," aldus de huidige eerste man binnen Pink Floyd, die verder Waters' buitengewone talenten als denktank, aanjager, en producer graag onderschrijft. "In de studio was hij op z'n best, maar van toeren hield hij niet. Hij was altijd gespannen en snel van z'n stuk gebracht. Bovendien walgde hij van een heleboel kanten van de business, net als wij trouwens." 340 BAKSTENEN Met 'The Wall' als boodschap zou Waters nog een keer met Pink Floyd de fans gaan opzoeken. Groots en meeslepend moest de drie uur durende 'audiovisuele ervaring' - aangekleed met monsterlijke poppen en animaties van hoestekenaar Gerald Scarfe en het muur-ontwerp van Mark Fisher - worden, maar zeker geen langlopende reisvoorstelling. Vandaar werd gekozen voor slechts vier halteplaatsen (Londen, Dortmund, Los Angeles en New York) voor in totaal niet meer dan 29 uitvoeringen. De uitstraling was er niet minder om. Met het optrekken en laten instorten van een uit 340 'Bakstenen' bestaande muur van van vijftig bij tien meter kreeg het begrip theatrale rockshow een nieuwe betekenis. En de afzet van de dubbel elpee 'The Wall' laaide er weer flink door op, wat even later niet gezegd kon worden van de gelijknamige speelfilm van Alan Parker met Bob Geldof in de hoofdrol. Als duurzaam gewilde geluidsdrager is 'The Wall' de grootste Pink Floyd bestseller 'The dark side of the moon' (1973) naar de kroon gaan steken: Jaarlijks kopen nog bijna een miljoen mensen een exemplaar. Met het pompen van heel veel energie en duiten in een live-variant nemen band en platenmaatschappij dan ook eigenlijk geen enkel risico. De extra charme steekt niet alleen in het nieuwe omhulsel (66 pagina's foto's en tekst), maar ook in het bijgepunte geluid. With thanks to Larissa