6 juni 1997

Dark Side/Wizard of Oz gerucht verspreidt zich

Is het waar dat Roger Waters in het geheim The Dark Side of the Moon schreef als een alternatieve soundtrack voor de in 1939 uitgebrachte film The Wizard of Oz? Deze vraag heeft de afgelopen tijd veel aandacht gekregen in de media.

Jaren geleden viel het iemand op dat wanneer je de film The Wizard of Oz in je videorecorder start en vervolgens de cd van Dark Side of the Moon aanzet als de MGM-leeuw voor de derde keer brult, er zich vele toevalligheden voordoen daar de muziek op amusante wijzen bij de film past. Op de volgende momenten correspondeert de muziek met de film:

  • Tijdens het nummer "Breathe" loopt Dorothy wankelend over een hek op de tekst "balanced on the biggest wave".
  • De Boze Heks verschijnt op haar fiets op hetzelfde moment dat de klokken luiden voordat het nummer "Time" begint.
  • Tijdens "Time" gaat Dorothy ervandoor op de regel "no one told you when to run".
  • Wanneer Dorothy de waarzegger verlaat om terug naar de boerderij te keren, speelt de cd "home, home again".
  • Het nummer "The Great Gig in the Sky" past prachtig bij de tornadoscène.
  • "Money" begint precies op het moment dat de film van zwart-wit op kleur overschakelt.
  • Glinda, de walgelijk suikerzoete Goede Heks van het Noorden verschijnt in haar bol precies op het moment dat de band zingt "Don't give me that do goody good bullshit".
  • De dans van de Munchkins past fraai bij het nummer "Us and Them".
  • De Goede Heks staat oog in oog met de Boze Heks als Gilmour zingt "And who knows which is which".
  • Het nummer "Brain Damage" begint ongeveer (maar niet precies) op het moment dat de vogelverschrikker het lied "If I Only Had a Brain" inzet.
  • Wanneer Dorothy naar de borst van Blikman luistert, horen we het kloppen van een hart aan het eind van de cd.

    Over dit toeval wordt al jaren door fans van Pink Floyd gesproken. Maar begin april van dit jaar maakte een deejay van WZLX-FM in Boston (die we hier niet bij naam zullen noemen) op de radio melding van dit eeuwenoude gerucht. Het was de perfecte publiciteitsstunt. Zijn naam is sinds de bewuste uitzending in vele grote artikelen verschenen.

    De producer van Dark Side, Alan Parsons, ontkent elk verband tussen Dark Side en Oz en verklaart dat The Wizard of Oz helemaal nooit ter sprake is gekomen tijdens het opnemen van de plaat. De toetsenist van Pink Floyd, Richard Wright, was geheel verbijsterd toen het gerucht hem werd voorgelegd. Zo iets dergelijks had hij nog nooit gehoord. De WZLX-deejay zegt echter dat hij ervan overtuigd is dat Roger Waters in het geheim de plaat bewust zo heeft geschreven dat deze bij de film past. Kan het werkelijk zo gegaan zijn als de deejay beweert?

    Om het album gelijk met de film te laten lopen, moet de cd van Dark Side of the Moon op precies het juiste moment worden gestart terwijl The Wizard of Oz op je videorecorder afspeelt. Met de elpee van Dark Side of the Moon gaat het hele verhaal niet op, omdat de plaat op een gegeven moment moet worden omgedraaid en dan lopen de film en het album niet meer gelijk. Bovendien is de cd niet geheel gelijk aan de elpee. De fade-out van het nummer "The Great Gig in the Sky" is op de cd enkele seconden ingekort, en gaat direct over in het begin van het nummer "Money".

    En zoals een fan zich al retorisch afvroeg: Als het inderdaad de bedoeling van Waters was dat het album bij de film afgespeeld werd, op wat voor videorecorder verwachtte Waters dan dat de mensen in 1973 de film afspeelden? En waar moest men een compactdisc vandaan halen als het nog tien jaar zou duren voordat de cd zou worden uitgevonden?

    Het gerucht gaat ook voorbij aan het feit dat Roger Waters geen zeggenschap over de lengte van de nummers had. De nummers voor The Dark Side of the Moon kwamen tot stand tijdens tournees in 1972. Het tempo van de nummers was tijdens die tournees totaal anders. "Time" in het bijzonder werd veel langzamer gespeeld. "On the Run" was een jamsession op gitaar en leek in het geheel niet op het nummer zoals het uiteindelijk op het album verscheen. (David Gilmour heeft zelfs verklaard dat "On the Run" op het allerlaatste moment nog is geschreven en in de studio is geïmproviseerd.) Deze vroege uitvoeringen van Dark Side passen niet bij de film.

    "Breathe in the Air" is grotendeels geschreven door David Gilmour. Gilmour is ook voornamelijk verantwoordelijk voor vele instrumentale passages in "Time", "Money", "Any Colour You Like" en andere nummers. Als Waters in het geheim het album op de film heeft afgestemd, hoe kreeg hij Gilmour dan zo ver om zijn solo's in harmonie met de film te brengen? En hoe kreeg hij Gilmour en Wright zo ver om hun jamsessions in "Any Colour You Like" nauwkeurig op de film af te stemmen?

    Het nummer "Great Gig in the Sky" _ naar verluidt zo geschreven dat het perfect bij de tornadoscène past _ is geschreven door Rick Wright zonder enige hulp van anderen. Hoe wist Waters het voor elkaar te krijgen dat het nummer even lang duurde als de scène zonder dat Wright van zijn bedoeling op de hoogte was? Waters had geen aandeel in het schrijven van het nummer.

    Er komt heel wat bij kijken om een soundtrack voor een film te maken. Zo moet er een clicktrack bij de film getimed worden, en moet het exacte ogenblik waarop de gebeurtenissen zich binnen de lengte van de clicktrack voordoen nauwgezet in kaart gebracht worden. De waarheid is echter dat Dark Side tot stand is gekomen toen de band op toernee was, waarbij een groot deel van het materiaal is voortgekomen uit ungestructureerde jamsessions. De wijze waarop het album geschreven is, maakt het absoluut onmogelijk dat het album bewust geschreven is om bij de film te passen.

    Hoewel het dus duidelijk is dat er van opzet geen sprake was, is de wijze waarop de muziek bij de film past amusant. En al het gepraat over Dark Side en Oz heeft de interesse in een ander oud gerucht weer doen opleven: het album Meddle past bij de film 2001: A Space Odyssey. Geniet ervan, maar laat je niet van de wijs brengen door allerlei kletspraatjes.

    Nederlandse vertaling: Sylvia Coone