23 juni 2000, Arjen Lucassen in geprek met David Gilmour (uit oor-magazine). The Hardest Working Man In Showbusiness? Er zijn diverse gegadigden die deze, eretitel van James Brown af kunnen snoepen. Van één band heeft de Godfather of Soul in elk geval geen concurrentie te duchten: Pink Floyd. Met een werktempo van één CD in de zeven jaar sleept de carri‘re van de uitvinders van de symfonische popmuziek zich voort in een tempo waar zelfs een schildpad zich nog voor zou schamen. Waarom zouden ze ook? Hun Dark Side of The moon stond meer dan veertien jaar lang genoteerd in de Billboard Album Charts, een recordlengte die naar alle waarschijnlijkheid nooit meer zal worden overtroffen. Rest de vraag of dat een geldig excuus is om de in 1979 gemaakte live-opnamen van hun epos, The Wall nu pas op CD uit te brengen? The Wall was het magnum opus van zanger/bassist Roger Waters. Een beklemmend levensverhaal, waarin alle trauma's over het verlies van zijn in de oorlog omgekomen vader de, revue passeren. Steen voor steen bouwt de tot rockster uitgegroeide hoofdpersoon een muur om zich heen, die op het laatst met donderend geweld in elkaar stort. En hem als een volledig wrak achterlaat. Een mooier slotakkoord voor een glanzende carri‘re kun je bijna niet verzinnen. Het duurde echter nog een, mislukte CD - The Final Cut - voor Waters zelf tot die conclusie kwam. Pink Floyd diende eervol ten grave te worden gedragen, zo vond hij, en doekte de band op. Daar waren zijn oude muzikale maatjes het echter niet mee, eens. Een reeks zware rechtszittingen later werden zij in het gelijk gesteld en pakten ze het holle karkas op om met een groot aantal sessiemuzikanten, maar zonder Waters verder te gaan. Waarop Waters nog verbitterder achterbleef dan hij al was. Ook dat zou weer het nodige voer voor een rockopera kunnen opleveren. En als iemand in Nederland die zou kunnen schrijven, dan is dat zonder twijfel Arjen Anthony Lucassen. Met zijn drie, tot op heden verschenen Ayreon-projecten, waarop hij zich met name op het vocale vlak liet bijstaan door grootheden uit binnen- en buitenland, vergaarde hij meer bekendheid dan in alle, jaren dat hij met zijn vroegere groepen Bodine en Vengeance de hoeken en gaten van het Nederlandse, clubcircuit van dichtbij bestudeerde. Momenteel legt Arjen de laatste, hand aan niet een, maar twee Ayreon-CDÕs tegelijk. Een met keiharde rockmuziek en de andere met atmosferische klanken. Toch vond OOR hem bereid om voor een dag zijn hectische opnameschema achter zich te laten. Voor een ontmoeting met een van zijn weinige nog levende idolen: Pink Floyd-gitarist David Gilmour. WAAR MAAK IK MIJ NOU EIGENLIJK DRUK OM? Oke, Pink Floyd is zonder twijfel mijn favoriete band aller tijden. Goed, Wish You were Here is in mijn ogen, eh... oren de enige volmaakte CD die er ooit gemaakt is. Ik zou mijn rechterarm, eh... been geven om zo te kunnen gitaarspelen als David Gilmour. En een moord willen plegen (op Roger Waters misschien?) om Gilmour's stem op mijn nieuwe Ayreon project te mogen vastleggen. Dus waar maak ik me nou eigenlijk druk om? Omdat dit het eerste interview in mijn leven waarbij ik niet degene ben die de vragen mag beantwoorden, maar ze zelf moet stellen. Da's toch even heel andere koek! Misschien sla ik dicht. Of blijkt die Gilmour ineens een ongelooflijke eikel te zijn. Tuurlijk, dan blijft het een goddelijke gitarist, maar misschien krijgt mijn jarenlange bewondering dan ineens een donker randje... Gelukkig is de chauffeur die mij in een indrukwekkende limousine met geblindeerde ramen van het vliegveld komt afhalen ook Floyd-fan en hij heeft tot mijn vreugde bovendien Zeppelin- en Beatles-CD's in zijn wisselaar zitten. Zo kan ik mijn (Cockney) Engels alvast oefenen en mijn gedachten even afleiden van mijn eerste interview. Het zal ongetwijfeld komen door de glimmende,dure limousine, maar de receptioniste van het luxe hotel in een van de betere wijken van Londen ziet me aan voor David Gilmour of Pink Floyd drummer Nick Mason. Nou heb ik die nacht weliswaar bitter weinig geslapen, maar zo'n oude kop zal ik toch niet ineens gekregen hebben? Ik word naar een salon geleid waar hard wordt gewerkt om nieuwe publiciteitsfoto's van de echte David Gilmour te maken. Zijn vriendelijke blik stelt mij enigszins gerust. Toch zal ik nog even geduld moeten hebben. want eerst staat er nog een gesprek met Storm Thorgerson, de baas van Hipgnosis ingepland, over het artwork van Is There Anybody Out There? The Wall Live, Ach ja, een groot deel van het leven bestaat uit wachten. En in de muziekbusiness lijken ze dat nog verder te hebben gecultiveerd. UITEINDELIJK WORD IK EEN HOTELKAMER BINNENGELEID. Gilmour zit in een fauteuil en maakt een relaxte en vriendelijke indruk. Ik geef hem een klef handje en dek me maar vast in door te vertellen dat dit mijn eerste interview is. Omdat Ik zelf muzikant ben en bovendien de grootste fan die ze in Holland konden vinden, stel ik ook hem gerust. Tenminste niet weer zo'n kritische journalist die de 'belegen symfo-dinosaurus' met uitsterven bedreigt... Om een vraag kunnen we echt gewoonweg niet heen: Waarom is deze live uitvoering van The Wall niet eerder uitgekomen? 'Jij weet waarschijnlijk wel hoe dat gaat met platenmaatschappijen en contracten. Daar staat meestal een clausule in, dat de opname niet binnen een bepaalde periode in een andere uitvoering mogen worden uitgebracht. Vervolgens ging Roger de band uit en daarna waren wij met zoveel andere dingen bezig dat we de opnamen eigenlijk gewoon zijn vergeten. Omdat de film The Wall, Live At Pompei en misschien ook Pulse binnenkort op DVD uitkomen suggereerde iemand om ook deze live-plaat uit te brengen. Dat vonden we allemaal een goed idee. Bovendien is het een jubileum, het is twintig jaar geleden dat de opnamen gemaakt zijn.' De opgenomen concerten zijn toch ook gefilmd? 'Helaas is de kwaliteit daarvan niet optimaal. Om de een of andere belachelijke reden hebben we ze op video opgenomen in plaats van op film. Er was ook onenigheid tussen de licht man en de filmcrew, en daarom zijn de showÕs uiteindelijk maar met twee kleine lampjes opgenomen. Eerlijk gezegd was het allemaal heel slecht georganiseerd. Tegenwoordig zijn er wel digitale mogelijkheden om de kwaliteit op te waarderen, maar of we dat gaan doen, is nog niet zeker.' Toen jullie de hitsingle Another Brick in The Wall Pt. 2 opnamen, beseften jullie toen dat het een hit zou worden? 'Nee, want het bestond eigenlijk maar uit een couplet en was slechts een klein deel van de plaat. We hebben er altijd onenigheid over gehad wiens idee het was om het kinderkoor erbij te halen. Roger en Bob Ezrin beweren ieder dat het hun idee was, maar ik weet zeker dat ik het bedacht heb! Ik heb iemand opdracht gegeven om het kinderkoor op te nemen in Engeland omdat wij niet naar Engeland konden om onzinnige belastingtechnische redenen. Ik heb precies uitgelegd hoe oud ze moesten zijn en uit welke buurt ze moesten komen. 't Was eigenlijk de bedoeling dat we de kinderen zacht onder de leadzang van Roger en mij zouden zetten, maar het klonk zo geweldig dat we de eerste keer alleen onze leadzang hebben gebruikt, en het couplet met alleen de kinderen er achteraan hebben geplakt. Toen speelde ik er een gitaarsolo achteraan en de hit was geboren.' Voor mij is Comfortably Numb - een van de weinige nummers waaraan jij hebt meegeschreven op The Wall - het hoogtepunt van de plaat. Zou je niet graag meer hebben willen schrijven voor The Wall? ÔWat je graag zou willen en wat de realiteit van de situatie is, zijn twee verschillende dingen. Ik had op dat moment ook niet veel idee‘n. Toen we in 1978 aan The Wall begonnen, nam ik mijn eerste soloalbum op, dus veel van mijn idee‘n zijn op die plaat beland. Ik had eigenlijk maar twee stukken muziek, waarvan er een niet op mijn soloalbum paste. Het andere schreef ik pas terwijl ik mijn soloplaat al aan het mixen was. Dat was Comfortably Numb. Toen producer Bob Ezrin vroeg of ik nog idee‘n had voor The Wall speelde ik het nummer voor. En iedereen, inclusief Roger, vond het goed. Natuurlijk had ik graag meer aan The Wall bijgedragen, maar soms gaan dingen gewoon zoals ze gaan. Het was ook de eerste keer dat Roger met een compleet concept aankwam. Het was een goed idee, maar er zaten duidelijk wel wat zwakke plekken in.' The Wall is inderdaad vooral Roger's kindje. Daarom ben ik een beetje verbaasd dat jij er interviews voor doet. 'Het is weliswaar Roger's idee en visie geweest, maar het is een Pink Floyd-album. Er zit een jaar van mijn leven in. Ik heb erop gespeeld en heb het mede geproduceerd, en al dat harde werken, maakt het een Pink Floyd plaat, niet een Roger waters -soloplaat.' Maar je zou hier niet gezeten hebben voor The Final Cut, toch? 'Dat klopt. Ik zou het te moeilijk vinden om daar positief over te zijn. Ik heb teveel slechte herinneringen aan die periode en dat album. Er staan drie prachtige nummers op, maar....Õ Pink Floyd heeft zich nooit gehouden aan de beperkingen van de rock & roll. Daarom vind ik de term progressief wel op zijn plaats. Zie jij Floyd als aartsvaders van de prog/symfoscene? ÔWij zijn geen deel van welke scene dan ook, wij zijn Pink Floyd. Noem ons maar moderne populaire muziek, het maakt mij niet uit. Maar ik hou er niet van als ze Floyd progressieve muziek noemen, want ik heb niets met het gezelschap waarin ik me dan bevind.' Zoals Yes en Genesis? (David's zure gelaatsuitdrukking spreekt boekdelen.) 'Nee, daar hoor ik, eh... sorry 'wij' niet bij. Het is gewoon muziek. Wij hebben ons eigen label ontwikkeld, en dat heet Pink Floyd.' Als we jou als gastmuzikant zien dan is het bij bluesartiesten als BB King of op de laatste rock & roll coverplaat van Paul McCartney. Ik ben benieuwd wat voor muziek je gemaakt zou hebben als Pink Floyd nooit bestaan had. 'Ik zou het niet weten, daarnaar gissen zou slechts speculatie zijn. Maar iedere gitarist die door BB King gevraagd wordt om met hem mee te spelen zou ja zeggen, toch? En Paul McCartney is briljant. Dat merk je zeker als je samen in een kamer zit met hem en hij begint daar ter plekke ongelofelijk goed te zingen! Jij weet net zo goed als ik dat je in de studio met alle technische apparaten van tegenwoordig een zanger bijna, let wel, bijna net zo goed kan laten klinken als Paul McCartney. Met als je het voorrecht hebt, zoals ik, om in dezelfde kamer te zitten als deze Beatle en hij doet zijn mond open en het vliegt er gewoon uit. man, je weet niet wat je meemaakt! Paul toont nu twee kanten van zijn karakter. Hij brengt een rock & roll plaat uit waarmee hij terug gaat naar zijn roots en een orkestrale, klassieke plaat. Het is goed om roots te hebben, maar Ik heb mijzelf nooit willen beperken tot de rock & roll alleen, Ik heb altijd mijn horizon willen verbreden. Het is zo kunstmatig om je te beperken tot het rock & roll drie akkoordenschema, ik heb me verder willen ontwikkelen tot iets... wat meer... (lange pauze) ... ha ha, ik wou bijna Ôprogressieve' zeggen!' Begrijp je waarom zoveel progressieve metalbands zoals Dream Theater door Pink Floyd zijn be•nvloed? Niet echt. Als iemand een periode uit het Pink Floyd-verleden ziet als hun uitgangspunt, dan voel ik mij zeer gevleid. Toen ik jong was, waren er veel minder muziekstijlen, er was slechts rock & roll, blues, muziek uit shows, etcetera. Mensen die jonger zijn dan ik zijn opgegroeid met een veel breder spectrum aan muziekstijlen. Ze zijn opgegroeid met mij! Pink Floyd is een deel van hun muzikale opvoeding, en ik kan onmogelijk beoordelen hoe dat voelt, maar of het nou metal is of prog, het is allemaal muziek. Zodra je het etiket accepteert dat mensen je opplakken, beperk je jezelf. Mensen zijn vaak bang dat ze geen eigen identiteit hebben, maar daar moet je juist helemaal niet bang voor zijn. Pink Floyd kreeg zijn identiteit ook niet omdat we erover nagedacht hebben. Het gebeurde gewoon!' Een vriend van mij heeft pas een interview gedaan met Roger Waters, dus ik weet dat de vraag of hij terugkomt bij Floyd volkomen nutteloos is. Toch deed dit gerucht een tijdje de ronde... 'Het gerucht zou gebaseerd kunnen zijn op iets dat wel waar is: Toen we in 1994 onze tweede grote toer deden, ten tijde van The Division Bell, hadden we besloten om Dark Side Of The moon integraal live uit te voeren. Het publiek, maar vooral ook wijzelf hebben hier enorm van genoten. Aan het einde van deze toer, in november '94, zouden we die show in Earl's Court opvoeren. Toen hebben we een bood schap naar Roger gestuurd of hij ge•nteresseerd was om met ons Dark Side Of The Moon in Earl's Court te spelen. Hij weigerde. Jammer. Ik had me namelijk nog kunnen voorstellen dat hij daar met ons de bŸhne zou beklimmen.' De woede komt meer van zijn kant, dan van jullie, zo lijkt het. 'Dat klopt. Maar zelfs ik zou me niet kunnen voorstellen om samen met hem in een kamer te zitten en aan nieuwe nummers te werken. Na alles wat er gebeurd is, nee. Ik geloof niet dat ik dat zou kunnen. Terwijl ik toch echt niet permanent kwaad en verbitterd ben' Maar hij wel. ÔYeah.... Komt er nog een nieuw Pink Floyd-studioalbum? 'Ik zou het niet weten. Ik werk wel een beetje en schrijf veel muziek, dus er is wel materiaal. Maar wat hier ooit mee gaat gebeuren weet ik niet. Ik weet wel zeker dat er iets mee gaat gebeuren.' Maar het zou ook een soloalbum kunnen worden? 'Dat is mogelijk ja.' Dus het gerucht dat er iedere zeven jaar een Pink Floyd album uit zou komen en we dus in het magische 'Kubrick' jaar 2001 weer op een nieuwe CD getrakteerd zouden worden berust niet op waarheid? ÔMensen lezen graag dingen. Er is nog wel genoeg tijd tot 2001, maar er zijn op het moment geen concrete plannen.' Dus moet hij tijd genoeg hebben om op mijn nieuwe album mee te spelen, flitst er door mijn hoofd. Ik verzamel al mijn moed en schuif Gilmour mijn vorige CD into The Electric Castle onder de neus. Er zit een brief bij waarin ik je vraag om mee te doen op mijn volgende CD. Ik heb al diverse keren tevergeefs geprobeerd je via managements en platenmaatschappijen te bereiken. Dus ik hoop dat je het me niet kwalijk neemt dat ik 'm je nu op deze slinkse wijze doe toekomen... 'Hmm.' Op de terugweg naar Heathrow airport geniet de chauffeur met volle teugen van die laatste Ayreon-CD, die luid door de limousine buldert. Als ik hem het exemplaar cadeau doe en hij me vraagt of ik hem wil signeren, verander ik weer terug van journalist naar muzikant. Ik heb er in Engeland tenminste een fan bij! Waar maakte ik mij nou eigenlijk zo druk om? door Arjen Lucassen