HelpDisk ©

Over (para)medische onderwerpen

Vragen over Medicatie

Inhoud:

Omdat wij regelmatig vragen krijgen over medicatie willen wij hier even een paar algemene dingen zeggen over het gebruik van medicijnen.

uestion: Ik heb het er nog niet met mijn arts over gehad, maar zal ik medicijn "X" dan maar vast stoppen?

nswer: Nee dus!
Natuurlijk bent u als volwassene zèlf verantwoordelijk voor de dingen die u doet of laat.
En dat u verantwoordelijk bent voor hetgeen u doet, dat betekent dus ook dat u ervoor moet zorgen dat u de mensen met kennis van zaken erbij haalt die u nodig heeft om goeie keuzen te maken.

Dus ga niet zelf dokteren maar overleg met uw arts.
En als die niet naar u luistert (helaas, dat komt voor) zoek dan een andere arts. Want ook dat is uw verantwoordelijkheid. En vertel die vorige behandelaar waarom u een ander gezocht hebt. En als u ruzie met uw arts mocht hebben, probeer dat dan niet 'uit te vechten' door zelf met uw medicatie te gaan 'spelen', daar heb u uiteindelijk alléén uzelf maar mee.

uestion: Ik heb zoveel last van de bijwerking van medicatie X dat ik het maar wou stoppen. nswer: Over het algemeen kunnen we stellen dat de werking en bijwerking van een medicijn niet los gezien van elkaar kunnen worden. Dus als u de bijwerking niet meer wilt, ga uzelf dan nog eens goed afvragen of u de werking ook niet meer wilt.
Dit helpt u ook om te overleggen met uw arts (want soms zijn er andere medicijnen met een zelfde werking maar met andere of minder bijwerkingen). Als u de bijwerking alleen maar ziet als iets dat u wordt 'aangedaan' door de dokter of door het medicijn, dan wilt u daar natuurlijk alleen maar vanaf.
Maar als u uitgaat van de stelregel: de bijwerking van een medicijn is vaak "het prijskaartje" dat er hangt aan de werking van het medicijn dan kan u gaan onderhandelen. "ik zorg middels mijn leefwijze dat ik iets minder werking nodig heb, dan kunnen we ook met iets minder bijwerking toe?" De meeste artsen zullen blij zijn dat ze een patiënt tegenover zich hebben die actief meedenkt over haar/zijn behandeling. En niet iemand die alleen maar van al zijn klachten afwil en alle verantwoording wil 'droppen' bij de behandelend arts.

Een apart aspect aan dit verhaal is natuurlijk de acceptatie. Soms zijn mensen enorm op zoek naar medicatie die hun klacht zal wegnemen of hun leven zal verlengen, terwijl het eigenlijk redelijkerwijs verstandiger zou zijn om met de realiteit van de aandoening te leren leven.
Maar dat is dus makkelijker gezegd dan gedaan en daarom gaan mensen soms tegen beter weten in door met zoeken naar nog nieuwere medicatie, en dan nog maar weer een onderzoek, en dan nog weer nieuwer...
Natuurlijk wil ik hier niet zeggen dat u gelijk maar op moet geven. Het is goed om te willen vechten voor het gevoel van gezondheid. De andere kant is echter dat de arts (die al een poos samen met u probeert te bereiken dat die ziekte wordt overwonnen) misschien (juist daarom) niet altijd de beste figuur is om u eventjes te stoppen in die zoektocht. U te vragen om even stil te staan bij de vraag: "wil ik dit nog wel?".
Gelukkig zijn er tegenwoordig steeds meer artsen die oog hebben voor de levenskwaliteit. Levenskwaliteit wordt soms beter door de acceptatie van, en het leren leven met een klacht, meer dan door het vechten ertegen. Als je blijft vechten dan zal je namelijk ook alles voelen. Maar wanneer het accepteren een beetje begint te lukken dan blijkt dat er eigenlijk best te leven (of soms zelfs goed te sterven) valt met de klacht waar voordien nog zo tegen gevochten werd.

Eigenlijk is dit vaak een apart onderdeel van de langdurige medicatie. Wat hier echter anders is, is dat u hier middels pillen of injecties stofjes aan uw lichaam geeft die het zelf niet (of niet meer voldoende) maakt. Lastig daarbij is dat veel van de stofjes die ons lichaam zelf maakt niet de hele tijd in dezelfde hoeveelheid in ons bloed circuleren. Dat betekent dat u er zelf over na moet denken wanneer u hoeveel van die stof moet nemen om (chemisch gezien in uw bloed) een zo natuurlijk mogelijke situatie te handhaven. Soms zal u ook letterlijk zelf moeten meten hoe het ervoor staat,
Dat vereist vaak dat u uzelf veel bewuster moet zijn van allerlei 'gewone' dingen waar u 'normaal' veel minder op hoeft te letten.

Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de insuline die de diabetes patiënt moet spuiten omdat het lichaam dat zelf niet meer (of te onregelmatig) maakt. Maar ook het extra vet in het dieet en de vet-oplosbare vitamines, die de cystic fibrose patiënt(e) neemt om zijn/haar verminderde vet-opname te compenseren, zou u bij deze groep kunnen rekenen.

Tijdelijke medicatie is een medicament wat gedurende een bepaalde tijd iets moet doen. Aan de ene kant kan het zijn dat het u een tijdje van de klachten af moet helpen. Bijvoorbeeld een tijdelijke dosis pijnmedicatie na een operatie. Of het kan zijn dat er een bepaalde taak moet worden afgemaakt door die medicatie. Antibiotica zoals penicilline slikt u bijvoorbeeld niet omdat u last heeft van hoesten, u slikt het omdat u een ontsteking de baas moet worden. Als u dus daar gelijk maar mee stopt omdat het hoesten al wat minder wordt, dan heb u een goeie kans dat die bacterie alleen maar sterker terug komt omdat hij nog niet helemaal was uitgeroeid. Daarvoor moet u de kuur echt af maken!

Voorbeelden van tijdelijke medicatie zijn o.a. dat u een tijdje lang pillen neemt om te kunnen slapen. Of de antibiotica kuur waar we het net over hadden.

Een apart aandachtspunt is nog dat sommige medicatie eenvoudigeweg tijd nodig heeft. Sommige vormen van medicatie (en zeker de psychofarmaca als angstremmers en antidepressiva) hebben nou eenmaal een bepaalde tijd nodig om te gaan werken. Dat betekent dat er dus ook voldoende tijd voor moet worden uitgetrokken om ze uit te proberen.
Sommige medicatie veroorzaakt ook vreemde effecten als zij plotseling worden gestopt. Ze moeten langzaam uitsluipen en niet in één keer worden stilgezet. Vraag uw behandelend arts of de medicatie die hij voor wil schrijven tot deze categorie behoort. Dan weet u namelijk dat u er bijvoorbeeld drie tot vijf weken voor uit moet trekken voor u überhaupt kunt bepalen of die medicatie een positieve uitwerking op u heeft of niet. Probeer niet te vroeg te zijn in uw oordeel. Vaak is er zelfs een periode waar de bijwerkingen al wel merkbaar zijn maar de werking nog niet. Op een dergelijk omment de medicatie afbreken zou beteken dat u uzelf geen kans gegeven heeft.

Een beetje een apart hoofdstuk van de 'tijdelijke' medicatie is de noodmedicatie. Medicatie dus die maar een tijdelijke werking heeft en die je niet regelmatig slikt. Maar omdat het wel zo kan zijn dat je jarenlang met noodmedicatie op zak loopt wil ik het hiet niet bij de 'tijdelijke medicatie onderbrengen.
Dit soort medicatie moet worden gebruikt om een 'nood'-situatie te keren. Dat betekent niet dat u de eventueel gevaarlijke situatie maar op moet laten lopen. Nood medicatie moeten mensen gebruiken wanneer zij denken dat de situatie verkeerd gaat lopen, dat er een noodsituatie gaat ontstaan.
Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld: het pufje van de astmaticus als hij/zij benauwd wordt, de nitrobaatpilletjes die de hartpatiënt onder de tong kan nemen bij pijn op de borst.
Sommige medicatie kunnen we (indien er geen andere ziekten zijn die er averechts op reageren) met emmers tegelijkertijd slikken. Een voorbeeld hiervan is met medicijn nitrobaat dat gebruikt wordt bij sommige hartklachten. Als je daar een handvol van opeet dan krijg je maximaal een goeie koppijn. Maar bij andere pillen of pufjes moet je méér uitkijken omdat het gevaarlijk wordt als je er te veel van slikt, spuit, inhaleert.

Over het algemeen geldt voor noodmedicatie dat je aan de ene kant niet te snel moet gaan slikken en dat je aan de andere kant alleen maar méér nodig hebt als je te lang uitstelt.
Het is soms lastig om erop te blijven letten dat u uw noodmedicatie onder handbereik heeft. Zeker als u al een langere tijd geen aanvallen of noodsituaties heeft gehad. Een patiënte die onder behandeling van een alternatief genezer had gewerkt aan haar 'angstneurose' (ze wilde namelijk altijd haar noodmedicatie voor haar levensgevaarlijke astma bij zich hebben) is een paar jaar terug bijna gestikt (toevallig werd ze juist op tijd gevonden) omdat ze zich had laten overtuigen dat zij haar medicatie "nou maar eens thuis moest gaan laten omdat ze nou al 3 maanden geen aanval had gehad". Het zal duidelijk zijn dat dit onverantwoord is.
Laat overigens duidelijk zijn dat wij niets hebben tegen additieve genezers die samen(!)werken met de behandelend arts

Aan de ene kant is het natuurlijk onzin om hier een aparte groep van te maken maar aan de andere zien mensen alternatieve geneeswijzen vaak als 'iets heel anders'.
Eigenijk de belangrijkste reden waarom ik er een aparte categorie van maak, is dat ik een misverstand uit de weg wil ruimen. "Dat soort medicamenten is nooit schadelijk" en "baat 't niet, dan schaadt 't niet" zijn veel gehoorde misverstanden. Ook in de natuur komen gifstoffen voor. Dat (hele kleine hoeveelheden) curare of slangengif ook wel als medicijn kunnen worden gebruikt lijkt mij op zich voor zichzelf spreken. Veder is het natuurlijk zo dat er nog altijd genezers zijn die zichzelf als 'alternatief' zien in plaats van de gewone reguliere (allopathische) artsen. Het brengt als risico met zich mee dat mensen niet op zoek gaan naar de medische redenen achter hun klachten. Het uitstellen van een goede behandeling schaadt wèl. Je zou kunnen zeggen dat zelfs de nodeloze afhankelijkheid van een behandelaar die in dit voorbeeld nutteloze stofjes voorschrijft een soort directe psychologische schade is.
Soms zijn de alternatieve 'genezers' ook wèlè kwakzalvers en dat wordt met name pijnlijk als zij nog hoop gaan geven op genezing als dat eigenlijk niet reëel meer is. Soms met de beste bedoelingen en soms willen ze dat ook zelf graag nog geloven maar het maakt dat mensen soms grote bedragen uitgeven en letterlijk hun laatste levensenergie vergooien aan zinloze therapievormen.
Wij denken dat er in het alternatieve circuit een groot aantal hele heilzame additieve mogelijkheden naast de 'gewone' arts bestaan. Beide gebieden hebben hun mogelijkheden. Laat beide partijen er ook op letten dat ze oog houden voor hun onmogelijkheden.

Ik hoop dat u er een idee van heeft gekregen dat u een slachtoffer van uzelf kunt maken omdat u blijkbaar medicijnen nodig heeft.... U kunt ook uzelf actief opstellen en samen met u arts overleggen. Kijken wat de mogelijkheden en wat de onmogelijkheden zijn.
Sterkte bij de onderhandelingen en veel creativiteit gewenst met het vinden van andere eigen oplossingen.